Jezioro Borzechowskie Wielkie to najgłębszy akwen na Kociewiu i jeden z najczystszych w całym regionie Pojezierza Starogardzkiego. Rozciąga się na długości około 6 kilometrów, kryje w sobie głębiny sięgające 43 metrów i wody zakwalifikowane do I klasy czystości. To miejsce dla tych, którzy szukają spokoju z dala od zatłoczonych nadmorskich plaż – tutaj nie usłyszysz warkotu skuterów wodnych, bo na jeziorze obowiązuje strefa ciszy.
Położone w gminie Zblewo, niecałe 15 kilometrów od Starogardu Gdańskiego, jezioro zajmuje powierzchnię prawie 240 hektarów. Średnia głębokość to 11 metrów, ale są miejsca gdzie dno opada znacznie bardziej.
- najczystsze jezioro w regionie
- strefa ciszy idealna dla relaksu
- ruiny zamku na wyspie
- doskonałe warunki do kajakarstwa
- piękne plaże i kąpieliska
Wyspa z ruinami zamku starostów kociewskich
Na jeziorze rozsiane są kilka wysp, z których największa – Wyspa Starościńska – kryje fragment historii Kociewia. Na jej czterech hektarach zachowały się pozostałości zamku, który w latach 1581-1772 pełnił funkcję siedziby starostów kociewskich. To czasy, gdy te tereny należały do I Rzeczypospolitej, a zamek na wyspie był ważnym punktem administracyjnym regionu.
Dziś z tamtej świetności zostały jedynie fragmenty murów, ale sama lokalizacja robi wrażenie. Nie każde jezioro może się pochwalić wyspą z ruinami, a klimat tego miejsca sprawia, że warto wypożyczyć kajak i przepłynąć się w te rejony. Z wody ruiny wyglądają jeszcze bardziej tajemniczo.
Jezioro Borzechowskie Wielkie połączone jest wąskim przesmykiem z sąsiednim jeziorem Szteklin, tworząc naturalny system wodny idealny do dłuższych spływów kajakowych.
Kąpielisko i plaża w Jeziorniku
Główne kąpielisko znajduje się przy ośrodku wypoczynkowym Jeziornik w miejscowości Borzechowo, od której jezioro wzięło swoją nazwę. Sezon trwa zazwyczaj od końca czerwca do końca sierpnia, a kąpielisko otwarte jest w godzinach 10:00-18:00.
Infrastruktura jest przyzwoicie rozwinięta – jest pomost z barierkami, oddzielna strefa dla dzieci (brodzik), zjeżdżalnia i wydzielone bojkami miejsce dla tych, którzy potrafią pływać. Dno piaszczyste, wejście do wody łagodne. Linia brzegowa kąpieliska ma 55 metrów, więc nie jest to ogromna plaża, ale w zupełności wystarcza, bo tłumów tutaj nie ma.
Woda jest naprawdę czysta – badania z 1999 roku potwierdziły I klasę czystości, a regularne kontrole sanitarne nie wykazują problemów. To efekt między innymi zakazu stosowania silników spalinowych na całym akwenie.
Strefa ciszy i raj dla kajakarzy
Całe jezioro objęte jest strefą ciszy, co oznacza całkowity zakaz używania jednostek pływających z silnikiem spalinowym. Dopuszczone są wyłącznie łódki wiosłowe, kajaki i pontony z silnikiem elektrycznym. Dla jednych to ograniczenie, dla innych ogromny atut.
Dzięki temu akwen zachował spokojny charakter – ryby nie są spłoszone, ptactwo wodne czuje się bezpiecznie, a ci, którzy przyjeżdżają tu z kajakiem, mogą liczyć na ciszę przerywaną jedynie pluskiem wiosła i śpiewem ptaków. Jezioro ma długość około 6 kilometrów, co daje sporo przestrzeni do eksploracji. Warto dopłynąć do przesmyku łączącego Borzechowskie Wielkie z jeziorem Szteklin – można stamtąd kontynuować spływ i zrobić sobie dłuższą pętlę.
Maksymalna głębokość jeziora wynosi 43 metry, co czyni je najgłębszym akwenem w całym regionie Kociewia.
Wędkarstwo na Jeziorze Borzechowskim
Jezioro należy do obwodu rybackiego jeziora Borzechowskie Wielkie na cieku bez nazwy w zlewni rzeki Piesienica. Gospodarzem akwenu jest Jerzy Tomana, a okres użytkowania trwa do 2033 roku. Wędkarze potrzebują odpowiedniego zezwolenia zgodnego z regulaminem amatorskiego połowu.
Czysta woda i urozmaicona batymetria sprawiają, że łowisko cieszy się dobrą opinią wśród lokalnych wędkarzy. Strefa ciszy to dodatkowy plus – ryby są mniej płochliwe niż na jeziorach, gdzie hałasują motorówki. Główne zejścia nad wodę znajdują się w rejonie Borzechowa (przy głównej plaży), od strony Zblewa oraz w okolicach przesmyku do Jeziora Szteklin.
Arboretum w pobliskich Wirtach
Jeśli ktoś ma ochotę na spacer po lądzie, w pobliskiej wsi Wirty (kilka kilometrów od jeziora) znajduje się arboretum i ogród dendrologiczny. To dobry punkt na popołudniowy wypad, zwłaszcza dla rodzin z dziećmi, które mogą się przejść między różnorodnymi gatunkami drzew i krzewów.
Okolice jeziora to typowo kociewski krajobraz – lekko pofalowany teren, lasy, pola i niewielkie wsie. Nie ma tu wielkiej infrastruktury turystycznej, ale właśnie to stanowi o uroku tego miejsca. To nie jest Kaszuby z ich rozreklamowanymi szlakami, ale spokojniejszy zakątek Pomorza.
Dla kogo jest Jezioro Borzechowskie Wielkie
To miejsce dla tych, którzy nie szukają rozrywki w postaci aquaparków i tłumów na plaży. Sprawdzi się u rodzin z dziećmi, które chcą spędzić weekend nad czystą wodą w kameralnej atmosferze. Kąpielisko ma brodzik dla małych, piaszczyste dno i jest bezpieczne.
Kajakarze docenią możliwość spokojnego pływania bez ryzyka, że zgarnie ich fala od pędzącego jachtu. Wędkarze znajdą tu dobre warunki do łowienia, a miłośnicy historii mogą wypłynąć na Wyspę Starościńską i zobaczyć ruiny starościńskiego zamku.
Nie jest to miejsce na imprezę – brak dyskotek, barów i zgiełku. Jeśli ktoś szuka takiej atmosfery, lepiej wybrać się nad morze. Tutaj przyjeżdża się po to, żeby odpocząć w ciszy.
Jak dojechać i informacje praktyczne
Jezioro leży około 13 kilometrów na północny zachód od Starogardu Gdańskiego. Najwygodniej dojechać samochodem – z Gdańska kierunek na Starogard Gdański (DK22), a stamtąd lokalnymi drogami w stronę Zblewa i Borzechowa. Z Bydgoszczy również DK22, tylko w przeciwnym kierunku. Nawigacja GPS bez problemu znajduje „Jezioro Borzechowskie Wielkie” lub konkretne miejscowości: Borzechowo, Wirty, Zblewo.
Parkingi dostępne są przy kąpielisku w Jeziorniku oraz przy ośrodkach wypoczynkowych rozsianych wokół jeziora. Wstęp na plażę w Jeziorniku jest bezpłatny, choć warto sprawdzić aktualne informacje bezpośrednio w ośrodku. Sezon kąpielowy trwa zazwyczaj od końca czerwca do końca sierpnia, godziny otwarcia kąpieliska: 10:00-18:00.
Na weekend warto zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem – w okolicy działa kilka prywatnych domków letniskowych i pensjonatów, niektóre z własnymi pomostami. To nie jest masowo odwiedzany region jak Szwajcaria Kaszubska, ale latem miejsca potrafią się zapełnić.
Jeśli chodzi o czas wizyty – na spokojne popływanie kajakiem i kąpiel wystarczy pół dnia. Ale jeśli ktoś chce połączyć to z wyprawą na Wyspę Starościńską, spacerem do arboretum w Wirtach i po prostu leniwym odpoczynkiem nad wodą, warto zostać na cały weekend.
Ceny: Wstęp na kąpielisko publiczne – bezpłatny. Wypożyczenie sprzętu wodnego (kajaki, rowery wodne) – zależne od ośrodka, zazwyczaj 20-40 zł/godz. Noclegi – od 100 zł/osoba/dobę w zależności od standardu.
Godziny otwarcia kąpieliska: 10:00-18:00 (sezon: koniec czerwca – koniec sierpnia)
Dojazd: Samochodem z Gdańska lub Bydgoszczy przez DK22 i Starogard Gdański, następnie lokalne drogi do Borzechowa. Parking przy kąpielisku i ośrodkach.
Czas zwiedzania: Pół dnia na kąpiel i plażowanie, cały weekend jeśli z noclegiem i dodatkowymi atrakcjami (kajaki, Wyspa Starościńska, arboretum).